Literatura

• Literatura jest rozdziałem niezbędnym – powinna obejmować wszystkie pozycje polskie i obcojęzyczne cytowane w tekście (ale ani jednej więcej)

Każda pozycja musi podać: Nazwiska i inicjały imion wszystkich autorów, rok, tytuł (jak w oryginale), nazwę, rocznik, tom, zeszyt i strony czasopisma lub w przypadku książki wydawnictwo, miejsce wydania i strony

• Przykład czasopisma: Tomek, A., Tomek, Z. 1993. Zwierzyna w Lesie Wolskim na terenie Krakowa (Game animals in Krakow Municipal Forest). Przegląd Zoologiczny, 37, 3-4: 233-238.

• Przykład książki: Kamieniarz R., Panek M. 2008. Zwierzęta łowne w Polsce na przełomie XX i XXI wieku. Wyd. Stacja Badawcza PZŁ w Czempiniu, Czempiń, 1-132.

Jakość (sposób opracowania) oraz rozmiary „Bibliografii" stanowią istotną dla promotora i recenzentów informację o wartości naukowej danej pracy magisterskiej. Świadczą o pasji badawczej autora oraz trudzie włożonym w przygotowanie rozprawy. Dobrze opracowana „Bibliografia" staje się często wartością samą w sobie - może zostać na przykład opublikowana jako użyteczny przewodnik po literaturze przedmiotu.

W przypadku „Bibliografii" pierwszorzędną czynnością jest ustalenie kryterium, na podstawie którego, w odpowiedniej sekwencji zamieszczone zostaną poszczególne pozycje bibliograficzne.

W „Bibliografii" muszą znaleźć się wszystkie cytowane w pracy pozycje (wersja minimalna). „Bibliografia" może zawierać ponadto pozycje nie przywoływane w tekście pracy, ale istotne z punktu widzenia jej tematu (wersja maksymalna). Najbardziej ogólny i często stosowany podział pozwala wyróżnić dwa zasadnicze elementy „Bibliografii". Są to:

[1] Źródła (podstawowe i uzupełniające)

[2] Opracowania (podstawowe i uzupełniające)

Zasady przygotowania bibliografii

Spis bibliografii przygotowujemy alfabetycznie według nazwisk autorów, z których prac korzystaliśmy w pracy. W spisie bibliografii nie podajemy numerów stron.

Przygotowanie bibliografii jest kluczowym elementem każdej pracy naukowej, w tym pracy magisterskiej. Odpowiednio skonstruowana bibliografia nie tylko dokumentuje źródła, z których korzystano podczas pisania pracy, ale także pozwala czytelnikowi zweryfikować i zapoznać się z nimi. Poniżej przedstawiam szczegółowe zasady przygotowania bibliografii, które pomogą Ci w jej poprawnym skonstruowaniu.

Dokumentowanie źródeł

Podstawową zasadą jest dokładne i kompletne dokumentowanie każdego źródła, które zostało wykorzystane w pracy. W zależności od przyjętych zasad cytowania, takich jak APA, MLA, Chicago, czy inny styl, sposób zapisu danych bibliograficznych może się różnić. W każdym przypadku jednak kluczowe jest uwzględnienie wszystkich niezbędnych informacji, aby umożliwić identyfikację źródła przez innych badaczy.

Formatowanie

Bibliografia powinna być uporządkowana alfabetycznie według nazwisk autorów lub tytułów w przypadku źródeł bez autora. Ważne jest, aby zachować jednolity format w całej bibliografii. W zależności od stylu cytowania, różne elementy mogą mieć różne formaty – na przykład, tytuły książek mogą być pisane kursywą, podczas gdy tytuły artykułów w cudzysłowie.

Podstawowe elementy wpisów

Wpisy bibliograficzne powinny zawierać następujące podstawowe elementy, które mogą się różnić w zależności od rodzaju źródła:

1. Książki: Imię i nazwisko autora, tytuł książki (kursywą), wydanie (jeśli dotyczy), miejsce wydania, wydawca, rok wydania.

   Przykład: Kowalski, Jan. Wprowadzenie do psychologii. 3. wyd. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe, 2020.

2. Artykuły w czasopismach: Imię i nazwisko autora, tytuł artykułu (w cudzysłowie), tytuł czasopisma (kursywą), numer tomu, numer wydania (jeśli dotyczy), strony artykułu, rok wydania.

   Przykład: Nowak, Anna. "Wpływ stresu na wydajność pracy." Psychologia Praktyczna 15, nr 2 (2021): 45-60.

3. Źródła internetowe: Imię i nazwisko autora (jeśli jest dostępne), tytuł dokumentu (kursywą), nazwa strony internetowej (kursywą), data publikacji (jeśli dostępna), URL, data dostępu.

   Przykład: Smith, John. How to Cite Sources. Guide to Academic Writing. Dostęp: 15 sierpnia 2024. https://www.guideacademicwriting.com/how-to-cite.

4. Dokumenty i raporty: Imię i nazwisko autora lub nazwa instytucji, tytuł dokumentu (kursywą), numer raportu (jeśli dotyczy), miejsce wydania, wydawca, rok wydania.

   Przykład: Ministerstwo Edukacji Narodowej. Raport o stanie edukacji w Polsce 2023. Warszawa: MEN, 2023.

Przyjęte standardy

Ważne jest, aby stosować się do zasad przyjętych w Twojej dziedzinie nauki oraz do wytycznych instytucji akademickiej. Niektóre uczelnie mogą mieć specyficzne wymagania dotyczące formatowania bibliografii, które powinny być ściśle przestrzegane. Zawsze warto zapoznać się z wytycznymi dostarczonymi przez Twojego promotora lub uczelnię.

Spójność i dokładność

Bibliografia powinna być spójna i dokładna. Każdy wpis musi być poprawnie sformatowany i zawierać wszystkie wymagane informacje. Upewnij się, że każdy wpis w bibliografii zawiera pełne dane źródła i jest zgodny z przyjętymi standardami.

Ochrona przed plagiatem

Dokumentowanie źródeł jest kluczowe dla uniknięcia plagiatu. Prawidłowe cytowanie i umieszczanie źródeł w bibliografii pokazuje, że korzystasz z cudzych prac w sposób rzetelny i etyczny.

Regularne aktualizacje

Bibliografia powinna być aktualizowana na bieżąco, szczególnie gdy zmienia się zawartość pracy. Upewnij się, że dodajesz nowe źródła i aktualizujesz wpisy w miarę postępu w pisaniu pracy.

Przygotowanie bibliografii wymaga precyzyjnego dokumentowania źródeł oraz przestrzegania standardów formatowania i cytowania. Przemyślane i dokładne podejście do tworzenia bibliografii nie tylko wzmacnia naukową wartość pracy, ale także ułatwia czytelnikom odnalezienie i weryfikację wykorzystanych źródeł.

Zasady opisywania tabel, wykresów i rysunków

Prezentacje graficzne w postaci: tabel (i tablic), wykresów, diagramów, rysunków, schematów i fotografii stanowią znaczące urozmaicenie pracy dyplomowej. Należy jednak wystrzegać się w tym względzie przerostu formy nad treścią, pamiętając, że poszczególne przedstawienia graficzne pełnią rolę służebną wobec treści i mają za zadanie doskonalsze jej zobrazowanie, wyrażenie. 

Należy je stosować z umiarem i rozwagą, ażeby treść pracy nie zeszła na plan drugi, tonąc w nadmiarze „ozdobników". Dobrze opracowana prezentacja graficzna, będąca efektem rzetelnej analizy, stanowi szczególnie cenioną wartość.

Tabela 1. Migracje w Europie Środkowej i Wschodniej w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu

lata	Narody migrujące, dane liczbowe i kierunki migracji
1939-1940	wymiana ludności węgierskiej i rumuńskiej (0,5 min) wywołana zmianami granicy rum.-węg.
1939-1941	deportacje obywateli polskich na Wschód (ZSRR)
1939-1942	wysiedlenie Polaków (1,7 min) z terenów polskich wcielonych do III Rzeszy
1940-1944	napływ Niemców (0,5 min) z różnych części Europy Wschodniej na tereny wcielone do III Rzeszy
1940-1944	wywożenie ludności żydowskiej (6 min) do miejsc zagłady
1940-1944	wywózki ludności (kilka milionów osób) z terenów okupowanych na roboty do Niemiec
1941	wysiedlenie ludności serbskiej (0,3 min) przez Węgrów, Chorwatów i Niemców
1943-1944	ucieczka Polaków (0,2 min) przed terrorem ukraińskim z Wołynia i Podola na tereny Gen. Gubernatorstwa
1944-1945	ewakuacja ludności niemieckiej (5 min) na zachód, przed zbliżające się armia sowiecka
1944-1945	wyjazdy ludności bułgarskiej (0,12 min) z Macedonii 1 Grecji do Bułgarii
1944-1948	powojenne migracje ludności między Rumunia a Węgrami (0,5 min)
1944-1948	wyjazdy Węgrów (0,2 min) ze Słowacji, Jugosławii 1 Rusi Zakarpackiej na Węgry
1944-1948	zasiedlenie Wojwodiny przez Serbów 1 Chorwatów (0,25 min)
1944-1948	napływ ludności rosyjskiej (kilka milionów) do państw bałtyckich oraz Białorusi 1 Ukrainy
1945-1947	planowe wysiedlenie ludności niemieckiej (3 min) z terenów przyznanych Polsce do Niemiec
1945-1947	wysiedlenie pozostałej ludności niemieckiej (0,5 min) z Prus Wschodnich do Niemiec
1945-1947	wysiedlenie ludności ukraińskiej mieszkającej na zachód od linii Curzona w qłab ZSRR (0,5 min) i do Polski (0,14 min)
1945-1947	zasiedlenie północnych Prus Wschodnich przez ludność rosyjską (0,6 min)
1945-1948	planowe wysiedlenie ludności niemieckiej (2 min) z terenów Czeskiego Pogranicza do Niemiec
1945-1948	repatriacja Polaków (2,2 min) z byłych kresów wschodnich (na wschód od linii Curzona) na ziemie polskie
1945-1948	napływ ludności polskiej (4,5 min) na tzw. ziemie odzyskane
1945-1948	zasiedlenie Czeskiego Pogranicza przez ludność czeska, słowacka 1 węgierska (2 min)
1945-1951	wyjazdy ludności tureckiej (0,2 min) z Bułgarii do Turcji
1946-1947	wysiedlenie ludności włoskiej (0,14 min) z Chorwacji do Włoch
po 1945	wysiedlenie ludności niemieckiej (1 min) z Węgier, Rumunii, Słowacji i Jugosławii do Niemiec

Źródło: P. Eberhardt, Między Rosją a Niemcami. Przemiany narodowościowe w Europie Środkowo-Wschodniej wXX wieku, Warszawa 1996, s. 342-344.

Prace dyplomowe

a) Praca dyplomowa jest pracą twórczą opartą na danej dyscyplinie naukowej.

b) Proponuję wybór tematu związanego z pracą zawodową lub jest/był przedmiotem zainteresowania naukowego.

c) Pisanie pracy można rozpocząć po zaakceptowaniu przez promotora tematu, planu oraz problemu pracy.

d) Kolejne części pracy można przygotowywać po zaakceptowaniu ( a przynajmniej omówieniu) poprzedniej.

e) Objętość pracy powinna się mieścić w granicach 100 stron maszynopisu (dla prac licencjackich do 70 stron)

f) Plan pracy należy oddawać przy okazji każdego zaliczenia fragmentu pracy.

g) Plan pracy powinien być zgodny z problemem pracy.

h) Tytuły pracy powinien być maksymalnie prosty i logicznie ułożony.

i) Tekst powinien być pisany bezosobowo. Nie dopuszczalne są zwroty moim zdaniem, ja uważam, wg mojej opinii itp. Podobnie, nie używa się słów teraz, obecnie ale „w roku 2009”

j) W pracy należy stosować akapity. Jeden akapit, to jedna myśl. Pomiędzy akapitami powinien być zwarty tekst bez luk.

Konstrukcja pracy podyplomowej

Pracę rozpoczyna strona tytułowa (wg wzoru uczelni)

Na stronie tytułowej musi być (od góry):

- nazwa uczelni i wydziału, nazwa studium

- nazwisko i imię (ewentualnie tytuł) autora

- tytuł pracy

- informacja w jakiej jednostce (Instytucie, Katedrze,

Zakładzie) i pod czyim kierunkiem pracę wykonano

- nazwę miasta (w naszym przypadku „Kraków”) i rok

Może być umieszczone logo wydziału i uczelni. 

Na następnych stronach należy umieścić
- Abstrakt
- Podziękowania
- Spis treści
- Kolejne rozdziały i ewentualnie załączniki

Koncepcja pracy dyplomowej

Koncepcja pracy kwalifikacyjnej jest koncepcją pracy naukowej. Jako taka musi być postrzegana jako ogólne ujęcie czegoś, jako obmyślony plan działania, czy też rozwiązania czegoś. Obejmuje ona:

1. Wskazanie tematu i tytułu pracy oraz Uzasadnienie jego wyboru (względy teoretyczne i praktyczne);
2. Sformułowanie celu pracy (1-2 cele);
3. Sformułowanie problemu badawczego (l główny i 2-3 szczegółowe);
4. Sformułowanie hipotezy roboczej pracy;
5. Określenie zakresu rozważań (przedmiotowego, podmiotowego, przestrzennego i czasowego);
6. Wskazanie płaszczyzn (teoretycznej i praktycznej) oraz charakteru (teoretyczno-analitycznego, opisowo-empirycznego);
7. Wskazanie metod i narzędzi badawczych, które będą zastosowane w pracy;
8. Wskazanie bazy materiałów źródłowych (publikacje zwarte - monografie i studia, publikacje periodyczne - artykuły, dokumenty, materiały statystyczne,);

Przedstawienie zarysu układu pracy.

Koncepcja pracy dyplomowej to dokument przedstawiający wstępne założenia dotyczące przyszłego badania, które ma być przeprowadzone w ramach pracy dyplomowej. Koncepcja ta jest niezbędna do zrozumienia i zdefiniowania celów, metod, zakresu oraz potencjalnych wyników badania.

Poniżej przedstawiam podstawowe elementy, które powinna zawierać koncepcja pracy dyplomowej:

1. Tytuł i temat pracy: Tytuł powinien być krótki, zwięzły i oddawać główny temat badania.

2. Wprowadzenie: Wprowadzenie powinno przedstawiać kontekst badania, pokazując, dlaczego jest ono ważne i jak wpisuje się w istniejącą literaturę naukową na dany temat. Może ono również zawierać krótkie omówienie dotychczasowych badań na ten temat.

3. Problem badawczy i pytania badawcze: Tutaj należy sformułować konkretny problem badawczy, który praca ma na celu rozwiązać, a także pytania badawcze, które będą prowadzić badanie.

4. Cel i założenia badania: W tej sekcji określa się cel badania, czyli to, co konkretnie ma na celu osiągnąć praca. Założenia badania to stwierdzenia dotyczące oczekiwanych wyników.

5. Metodologia badania: W tym miejscu należy opisać, jakie metody badawcze zostaną zastosowane w celu zebrania i analizy danych, jakie techniki zostaną wykorzystane, jakie narzędzia będą potrzebne, itp.

6. Plan pracy: Tu powinien znaleźć się opis poszczególnych rozdziałów pracy dyplomowej, ich zawartość oraz cel, jaki mają one spełnić.

7. Bibliografia: To lista literatury, na której planujesz bazować podczas pisania pracy. Powinna zawierać kluczowe źródła związane z tematem badania.

Pamiętaj, że koncepcja pracy dyplomowej to dokument, który pomaga zorganizować myśli i planować prace. Może ulec zmianie w miarę postępu prac i odkrywania nowych informacji w trakcie procesu badawczego.

Zakończenie

W zakończeniu należy – poza omówieniem wyników analiz, badań oraz przedstawieniem wniosków i postulatów, odnieść do celu pracy hipotezy roboczej i problemu badawczego w następującym stwierdzeniu.

„Biorąc pod uwagę, przedstawione w pracy analizy, badania, weryfikacje należy stwierdzić, że cel pracy sformułowany we wstępie został zrealizowany, ponieważ:

- dokonano ….

- przeprowadzono …”

itd. (opisać w 5 zdaniach)

Zakończenie pracy dyplomowej to kluczowy element, który pełni rolę podsumowującą i końcową w całym procesie badawczym. To moment, w którym autor ma okazję zebrać wszystkie wnioski, które wyciągnął na podstawie przeprowadzonych badań, i przedstawić je w sposób zwięzły, klarowny i przekonujący. Dobrze napisane zakończenie nie tylko podsumowuje wyniki badania, ale także łączy je z celami i pytaniami badawczymi, a także ukazuje ich praktyczne lub teoretyczne znaczenie. Poniżej przedstawiam szczegółowy poradnik, który pomoże magistrantom skutecznie napisać zakończenie pracy dyplomowej.

Na początek, zakończenie powinno zawierać syntetyczne podsumowanie głównych wyników badania. Warto przypomnieć czytelnikowi, jakie były główne pytania badawcze oraz hipotezy, a następnie jasno przedstawić, jakie wyniki zostały osiągnięte. Należy unikać szczegółowego opisu metodologii czy wyników poszczególnych analiz, które były już omówione w wcześniejszych częściach pracy. Zamiast tego, należy skupić się na syntetyzowaniu kluczowych wyników i ich znaczeniu w kontekście badania.

Kolejnym ważnym elementem zakończenia jest ocena stopnia realizacji celów badawczych. Należy ocenić, czy cele wyznaczone na początku pracy zostały osiągnięte i w jakim stopniu. Powinno się również odnieść do postawionych hipotez – czy zostały one potwierdzone, czy też obalone. Ta część zakończenia daje czytelnikowi obraz tego, jak badanie przyczyniło się do rozwoju wiedzy w danej dziedzinie i czy udało się odpowiedzieć na kluczowe pytania badawcze.

Warto także przedstawić praktyczne lub teoretyczne implikacje wyników badania. Jeśli wyniki mają zastosowanie praktyczne, warto wskazać, w jaki sposób mogą wpłynąć na praktykę zawodową, politykę, lub inne obszary życia społecznego. Jeśli badanie ma znaczenie teoretyczne, należy omówić, jak wyniki przyczyniają się do rozwoju teorii lub jakie nowe perspektywy otwierają. Wskazanie praktycznych lub teoretycznych implikacji pomaga czytelnikowi zrozumieć, dlaczego wyniki badania są ważne i jakie mają konsekwencje dla danej dziedziny.

Kolejnym krokiem w zakończeniu jest omówienie ograniczeń badania. Ważne jest, aby szczerze i obiektywnie przedstawić, jakie były ograniczenia przeprowadzonego badania oraz w jaki sposób mogły one wpłynąć na wyniki. Ograniczenia mogą obejmować aspekty takie jak wielkość próby, ograniczenia czasowe, dostępność danych czy trudności w przeprowadzeniu badań terenowych. Przyznanie się do ograniczeń świadczy o rzetelności badacza i pozwala na lepsze zrozumienie wyników badania.

Na zakończenie warto przedstawić rekomendacje dotyczące dalszych badań. Należy wskazać, jakie pytania badawcze pozostają otwarte i jakie kierunki przyszłych badań mogą być interesujące lub istotne w kontekście omawianego tematu. Rekomendacje mogą obejmować sugestie dotyczące rozwoju badań w tej samej dziedzinie lub zastosowania innych metod badawczych. Takie wskazówki mogą być pomocne dla innych badaczy, którzy będą kontynuować prace nad podobnymi zagadnieniami.

Ostatecznie, zakończenie pracy dyplomowej powinno być napisane w sposób zwięzły i klarowny. Należy unikać powtarzania informacji zawartych w innych częściach pracy i skupić się na przedstawieniu najważniejszych wniosków oraz ich znaczenia. Zakończenie powinno stanowić spójną całość z resztą pracy, odzwierciedlając jej główne założenia i cele. Warto także zadbać o płynność tekstu, aby zakończenie było czytelne i dobrze zorganizowane.

Zakończenie pracy dyplomowej to istotny element, który pełni rolę podsumowującą i końcową. Wymaga przemyślanej organizacji i umiejętności syntetyzowania wyników badań. Kluczowe elementy zakończenia to syntetyczne podsumowanie wyników, ocena stopnia realizacji celów badawczych, omówienie praktycznych i teoretycznych implikacji, wskazanie ograniczeń badania oraz przedstawienie rekomendacji dotyczących dalszych badań. Dobrze napisane zakończenie powinno być zwięzłe, klarowne i spójne z resztą pracy, odzwierciedlając istotę przeprowadzonych badań i ich znaczenie.