Rysunki, tablice i odsyłacze stosowane w pracy

Zarówno rysunki, jak i tablice należy umieszczać centralnie w stosunku do lewego i prawego marginesu. Muszą być umieszczone w okolicach dotyczącego go tekstu. Rysunki i tablice powinny być numerowane kolejno za pomocą liczb arabskich (Rys. 1, Tabela 1 itd.). W tekście muszą znajdować się odsyłacze do odpowiedniej tabeli lub rysunku wykorzystujące w tym celu ich numer. Tytuły należy pisać czcionką Times New Romano rozmiarze 10 pkt. Tytuły rysunków, wykresów i innych podobnych elementów powinny znajdować się pod nimi, wyjątkiem jest tytuł tabeli, który powinien znajdować się nad tabelą. Należy je wyrównać do lewej strony z zachowaniem odstępu jaki stosuje się w akapitach. Pod rysunkami (tabelami, wykresami) należy podać źródło (czcionka Times New Roman o rozmiarze 10 pkt bez pogrubienia, z zachowaniem ustaleń dotyczących przypisów i bibliografii, wyrównanie do lewej z zachowaniem odstępu jaki stosuje się w akapitach).

 

 

Rys. 1 (tytuł rysunku)

Źródło: opracowanie własne

(Źródło: A. Maksymiuk, Pieniądz i podatki, Warszawa 2002, s. 238).

Spisy rysunków, wykresów, tabel powinny zawierać numer rysunku (tabeli, wykresu), jego tytuł (opis) oraz numer strony, na której występuje w tekście.

Dany punkt pracy nie powinien się rozpoczynać od zapowiedzi rysunku, tabeli, wykresu. Element graficzny pracy musi poprzedzać odpowiednie wprowadzenie.

Nie należy stosować sformułowań “poniższa” lub “powyższa” tabela.

Każdy rysunek, tabela, czy też wykres musi być odpowiednio skomentowany (zinterpretowany). Komentarz powinien uwzględniać m.in. próbę analizy danych zawartych w elemencie graficznym.

Składowe elementy pracy dyplomowej

1. Wybór tematu musi być poprzedzony rozpoznaniem literatury i dostępnością potrzebnych danych empirycznych. Nie każdy ładnie brzmiący temat jest dobry. Temat musi dawać możliwość skorzystania z istniejących materiałów i badań oraz powinien być poparty roboczą bibliografią, tj. wykazem publikacji i zawartych w nich treści (wraz ze stronami), które zostaną wykorzystane w pracy. Pierwsze kroki kierujemy zatem do bibliotek i badamy, czy planowany temat jest odpowiednio opisany i zbadany w istniejącej literaturze. Zadaniem dyplomanta jest tą literaturę poznać i krytycznie się do niej odnieść.

Dobrze, gdy praca jest związana z zawodem obecnym lub przyszłym, gdy interesuje autora i gdy jest ważna dla gospodarki. Temat powinien być krótki, jasno sformułowany i w pełni zgodny z treścią pracy. Powinien także uwzględniać możliwości dyplomanta odnośnie zdobycia materiałów pozwalających części teoretyczne i empiryczne.

Przykładowe tematy:

Analiza bezrobocia w wybranych jst w latach 1995 - 2005

Analiza bezrobocia wśród kobiet w latach 1995 - 2005

Analiza porównawcza bezrobocia w wybranych jst w latach 2000-2010

Aktywność zawodowa ludności na wybranym rynku pracy w Polsce (w wybranych jst) w latach...

Bierność i aktywność zawodowa w Polsce w latach ...

Temat określa zatem co badamy, gdzie miało miejsce to zjawisko i w jakim czasie. Jednakże tytuł pracy nie musi być tak rozbudowany. Wystarczy napisać „Bezrobocie w Polsce” a we wstępie określić powyższe elementy tematu.

2. Sformułowanie (we wstępie) podstawowej tezy pracy albo hipotezy, która winna korespondować z tematem i roboczym planem pracy, który pozwoliłby omówić wybrany temat i udowodnić przyjętą tezę. Teza jest nietrywialnym stwierdzeniem (zadaniem badawczym w pracy a zarazem podsumowaniem podjętych analiz), wymagającym udowodnienia. Z kolei hipoteza wymaga wykazania słuszności (uzasadnienia). Stwierdzenie przyjęte jako teza musi znajdować odzwierciedlenie w treści pracy, musi stanowić podsumowanie całej pracy, szczególnie – analiz podejmowanych w częściach badawczych - empirycznych.

3. Z tematu i tezy wynikać powinien plan pracy (spis treści). Najpierw rozdziały teoretyczne – od ogólnego do szczegółowego, potem – empiryczne. Praca ekonomiczna powinna zawierać przynajmniej jeden rozdział dotyczący jakiegoś elementu teorii ekonomii. Tytuły podrozdziałów powinny składać się na i zawierać się w tytule rozdziału, ta sama reguła dotyczy tytułów rozdziałów i tytułu pracy. Istotne jest oczywiście, aby zawartość treści danego elementu pracy odpowiadała brzmieniu tytułu.

Przykłady:

a) temat: Analiza efektywności przedsięwzięcia inwestycyjnego w ochronę środowiska. Teza: Inwestycje dokonane w woj./pow/gminie ... przyspieszają rozwój turystyki a tym samym rozwój regionu.

Rozdziały: 1. Ochrona środowiska, 2. Rozwój regionalny/lokalny, 3. Efektywność przedsięwzięcia (mierniki, metodologia, itp.)

b) temat: Analiza ekonomiczna budżetu gminy w latach ...

Teza: wydatki inwestycyjne malały przyczyniając się do wolniejszego rozwoju gminy .

Rozdziały:

1. Rozwój samorządu terytorialnego w Polsce („opowieść” o powstaniu i rozwoju idei decentralizacji, o zaletach i wadach, o realiach tego procesu w Polsce)

2. Polityka lokalna (w tym - strategia rozwoju i inne dokumenty planistyczne, stymulowanie rozwoju i przedsiębiorczości, budżetowanie w gminie i jego zasady)

3. Analiza budżetu (zwłaszcza tu udowadnia się tezę)

c. temat: Ewolucja systemu bankowego w Polsce w latach 1945 – 20....

Rozdziały: 1. Teoria pieniądza i kapitału oraz funkcjonowanie systemu pieniężnego w kapitalizmie 2. System bankowy w Polsce przed rokiem 1989 oraz zmiany w latach 90-tych (w tym - dostosowanie polskiego prawa bankowego do norm UE), 3. Ocena funkcjonowania polskiego systemu bankowego.

Rozdziałów powinno być od 3 do 5. Nie należy mieszać treści teoretycznych z praktyką. Teza jest udowadniana w części empirycznej. Przedtem trzeba pokazać definicje, prawne podstawy, metodologię itp.

Spis treści następuje po stronie tytułowej. Tytuł rozdziałów piszemy wersalikami (dużymi literami) podrozdziały i punkty – zwykłą czcionką. Numerujemy cyframi arabskimi.

Rozdział 1. Tytuł (wersaliki, wyśrodkowanie)

1.1. Tytuł podrozdziału (bez wersalików)

1.2. ........

4. Wstęp roboczy pisze się na początku, ostateczny – po ukończeniu pisania pracy, w formie dokonanej, w pierwszej osobie lub bezosobowo – byle konsekwentnie. Wstęp musi być bardzo dobrze i czytelnie sformułowany, wstęp roboczy określa zakres i harmonogram pracy badawczej dyplomanta, wstęp właściwy jest streszczeniem pracy – zapowiedzią poruszanych treści oraz dokonanych badań i wyciągniętych wniosków z punktu widzenia celu i tezy pracy.

Wstęp powinien zawierać:

- 1,2 akapity wprowadzenia (preambuły) – sformułowanie tematu pracy i uzasadnienie jego wyboru: wyjaśnienie ważności danego zagadnienia dla gospodarki lub przedstawienie przyczyn zainteresowania nim,

- ustalenie zakresu problemowego (co badam, jaką dziedzinę), terytorialnego i czasowego pracy, który nie powinien być krótszy niż 5 lat,

- określenie części składowych pracy: wstęp, 3-4 rozdziały (np. 2 teoretyczne i 1 praktyczny), zakończenie – podsumowanie pracy, bibliografię, spis skrótów, tabel i rysunków oraz aneks,

- przedstawienie charakterystyki rozdziałów (można o nich mówić bez podawania tytułów, bo są w spisie na poprzedniej stronie) w trybie dokonanym („omówione zostały treści...”)

- wskazanie głównego celu pracy, opisanie metody zastosowanej do jego osiągnięcia (analiza empiryczna danych, analiza opisowa, porównawcza, krytyczna analiza danych i informacji uzyskanych w ... ), określenie wykorzystanych materiałów i podstaw badawczych (książki, artykuły, dane statystyczne, ankiety),

- dokładne określenie tezy („powyższa konstrukcja pracy pozwoliła udowodnić tezę / zweryfikować hipotezę pracy, że ...... / która brzmi ...”). Teza to twierdzenie wymagające dowodu, hipoteza – przypuszczenie oparte na prawdopodobieństwie wymagające weryfikacji.

Wstęp nie powinien przekraczać 2 stron.

5. Układ pracy. Praca powinna mieć od 40 do 60 stron. Na każdy rozdział powinno przypadać mniej więcej tyle samo stron. Nie powinno być rażącej nieproporcjonalności, np. 10 stronicowe dwa pierwsze rozdziały i 30 stronicowy – ostatni.

Po wersalikach w tytule rozdziału nie stosujemy kropki na końcu. To samo dotyczy tytułów podrozdziałów.

Można pisać wstępy/wprowadzenia do rozdziałów (tekst pomiędzy tytułem rozdziału a tytułem pierwszego punktu) ale wówczas jednolicie we wszystkich rozdziałach.

Każdy rozdział zaczyna się od nowej strony (także: spis treści, wstęp, zakończenie, bibliografia, wykazy, aneksy), podrozdziały (punkty) – nie.

Dobór informacji w każdym rozdziale powinien pomóc autorowi opisać dane zjawisko społeczno-gospodarcze, wyjaśnić jego mechanizm lub udowodnić wcześniej przyjętą tezę. Informacje nie służące tym celom są zbędne. Jeśli - przykładowo - ktoś pisze o stosunkach gospodarczych polsko-norweskich, to nie może rozpisywać się o urokach krajobrazu północnej Norwegii. Część teoretyczna zawiera podstawowe pojęcia, definicje, kategorie i opis praw i mechanizmów ekonomicznych związanych z omawianą tematyką. Czyli metodę, którą autor się posługuj udowadniając hipotezę. Ta część nie jest niezależna od tezy. Teoria musi być kompatybilna do tego co udowadniam. Część empiryczna (z reguły 3 rozdział) zawiera wyniki badań ankietowych, analizy danych statystycznych oraz wnioski, jakie z tego płyną. Część empiryczna to weryfikacja tezy / hipotezy. Trzeba starannie dobrać dane, analizy i badania, aby wykazać słuszność tezy. Tekst pracy, czyli język, dobór treści i sposób argumentowania, powinien wskazywać na dużą wiedzę (oczytanie) autora w zakresie badanej problematyki. Język powinien być jednolity w całej pracy (zasada jednolitego pióra) – stanowi to dowód samodzielności pracy. Praca powinna zawierać omówienie poszczególnych zagadnień oraz konfrontację własnych wniosków i opinii z dotychczasowymi poglądami wyrażanymi w literaturze przedmiotu.

Każdy rozdział powinien mieć wprowadzenie, rozwinięcie, być bogaty we własne komentarze, udokumentowany literaturą w przypisach i podsumowany. Powinien też zawierać zdanie łączące z następną częścią pracy. Materiał w rozdziałach powinien być uporządkowany, w temacie rozdziału powinny mieścić się wszystkie rozdziały a w nich wszystkie podrozdziały / punkty. Tytuły rozdziałów, podrozdziałów powinny być możliwie krótkie i jasno sformułowane.

Akapitami rozdziela się poszczególne myśli. Akapit to specjalny wydzielony fragment tekstu stanowiący odrębną myśl. Bez wcięcia na początku punktu, podrozdziału czy rozdziału. Najogólniej mówiąc - dobry akapit powinien być na tyle długi, aby wyrazić jedną myśl i rozwinąć ją w sposób wystarczający dla celów nadawcy i na tyle krótki, aby ułatwić czytelnikowi odbiór tekstu. Powinien być to zatem kawałek jednocześnie pożywny i strawny. Nie można nadmiernie kawałkować tekstu ani stosować zbyt długich akapitów. Krótszy akapit następujący po kilku dłuższych przyciąga uwagę odbiorcy, więc można w nim podać ideę wyjątkowo istotną, stwierdzenie podsumowujące rozważania przeprowadzane w poprzednich akapitach czy ważne pytanie.

Niekiedy wygodniej jest posłużyć się cytowanym określeniem, bądź definicją, niż własnymi zdaniami. Cytaty to cudze wypowiedzi przytoczone dosłownie. Ujmowane są w cudzysłów bez dokonywania zmian. Kilku czy kilkunastozdaniowe cytaty najczęściej wyodrębnia się inną wielkością pisma lub jego krojem, mniejszymi odstępami międzywersowymi (między wierszami) lub większym wcięciem całego (dłuższego) cytatu.

Zmiany (opuszczenia) w cytatach można wprowadzać, jeśli każda z nich zostanie wyraźnie zaznaczona:

- pominięcie fragmentu cytowanego tekstu zaznaczamy trzema kropkami umieszczonymi w nawiasie kwadratowym. Np. „Test cytatu przez pominiętą jego partią [...] końcowa część cytatu”,

- skrócenie cytatu polegające na usunięciu początkowej lub końcowej części zdania zaznaczamy trzema kropkami, ale już bez nawiasów. Np. „...właściwie od średniowiecza Europa Środkowa, a w tym Polska, jest obszarem, który czerpie z Zachodu...".

W cytatach możemy stosować objaśnienia lub dopowiadać, aby stały się lepiej zrozumiane. Np.:

„Interesy pracowników reprezentują również związki zawodowe, które mają znaczną liczbę miejsc w Bundestagu [niższej izbie parlamentu niemieckiego], jak również swych przedstawicieli we wszystkich ministerstwach i w tzw. akcji zespolonej [...] czyli forum dyskusyjnym kapitału, pracy i rządu".

„...jesteśmy w ferworze licznych kampanii poważnych i niepoważnych - podkreśla Grzegorz W. Kołodko - które zakłócają zdolność do zdrowych ocen i obiektywnego wartościowania faktów...".

Cytat może być częścią zdania tworzonego z połączenia słów piszącego z obcym tekstem. Pamiętajmy jednak, że „cytatów używamy tyle, co pieprzu do zupy”.

Samodzielność naukową pracy można zachować tylko i wyłącznie w następujący sposób:

a) najpierw należy zapoznać się z zagadnieniem poprzez przeczytanie co najmniej kilkunastu książek / artykułów (wiodących autorów – autorytetów w danej dziedzinie) i wyrobić sobie zdanie na dany temat,

b) potem należy określić logiczną strukturę wypowiedzi (kolejność treści w podrozdziałach i rozdziałach) – powinna ona umożliwiać autorowi przejrzyste przedstawienie tematu w formie wykładu (najpierw na seminarium, a potem – na obronie pracy),

c) następnie - napisać własnymi słowami kolejne części powołując się jedynie na przeczytane pozycje źródłowe. Nie wolno pisać cudzymi zdaniami i akapitami, nawet jeśli zmienimy układ zdań czy zastosujemy inne słowa. Praca powinna być samodzielnie napisaną syntezą wiedzy i informacji, które autor zdobył w trakcie poszukiwania materiałów i ich studiowania oraz analizowania danych. Autor powinien, w miarę możliwości wnieść coś swojego do tematu – przykłady z praktyki, merytoryczną krytykę, własny sposób prezentacji danej teorii czy danych z przeprowadzonych badań.

W pracy często posługujemy się skrótami, np. PKP = Polskie Koleje Państwowe. Można je podzielić na dwie grupy: ogólnie znane i specjalne. Te pierwsze nie budzą wątpliwości i nie trzeba ich wyjaśniać. Drugi rodzaj skrótów - typowy tylko dla danej pracy - należy objaśnić, bądź w tekście, gdy używamy go po raz pierwszy, bądź w specjalnym wykazie na końcu pracy, gdy jest ich dużo. Należy konsekwentnie używać tych samych skrótów.

Nie należy zaczynać zdania skrótem, umieszczać dwóch skrótów obok siebie, odmieniać (dra, drem) - z wyjątkiem strony tytułowej, umieszczać liczby przed skrótem (rys. 4 a nie 4 rys.); wyjątek stanowi określenie czasu (XX w., 1999 r.), dodawać skrótu „nr” przed numerem tabeli czy rysunku.

Nie stosujemy skrótów zob. i por., gdy relacjonujemy lub dosłownie przytaczamy czyjeś poglądy. Skrót zob. (zobacz) wskazuje na bezpośrednie odniesienie do źródeł i poglądów autora. Zob. szerzej - oznacza szersze omówienie danego zagadnienia we wskazanym miejscu. Por. (porównaj) - dotyczy sytuacji, gdy wskazujemy na pozycję, w której znajdujemy potwierdzenie w znacznym stopniu naszego opisu lub prezentację zbliżonego poglądu.

Przypisy (odsyłacze) powinny być sporządzone jednolicie w całej pracy. Przypis rozpoczyna cyfra, a kończy kropka. Jeśli jakąś pracę tego samego autora cytujemy wielokrotnie, tylko za pierw­szym razem podajemy pełny opis bi­bliograficzny: 1) G.C. Harcourt, Spory wokół teorii kapitału, PWE, Warszawa 1975, s. 308. Potem piszemy tylko: 5) G.C. Harcourt, op. cit., s. 15-22. Jeśli powołujemy się na kilka dzieł tego autora, musimy je odróżnić poprzez podanie pierwszego słowa (lub dwóch słów) tytułu, tj.: 5) G.C. Harcourt, Spory wokół ..., op. cit., s. 15-22 (op. cit. można wówczas pominąć, gdyż funkcję tego skrótu pełni wielokropek). Op.cit, czyli opus citatum, można zastąpić skrótem dz. cyt. [dzieło cytowane]. Jeśli zaś w kolejnym przypisie (bezpośrednio po zastosowanym powyżej) powołuje­my się na tę samą pracę, piszemy jedy­nie: Tamże, s. 89 (lub ibidem albo ibid.). W przypadku powoływania się na artykuł/rozdział w pracy zbiorowej należy to robić następująco: L. Pasinetti, Wahania cykliczne a wzrost gospodarczy, (w:) Problemy teorii ekonomii i wzrostu gospodarczego, PWN Warszawa 1961, s. 401 (jeśli publikacja miała redaktora naukowego podaje się jego nazwisko przed nazwą wydawnictwa, np.: red. M. Nuti, oddzielając je przecinkami). W przypadku zeszytów/czasopism naukowych przypisy podajemy tak: W. Anioł, Kryzys finansowy w Europie - reperkusje dla polityki społecznej, Polityka Społeczna Nr 4 (445) 2011. W pracy należy konsekwentnie stosować terminologię wyłącznie łacińską lub wyłącznie polską. Pochyłą czcionką wyróżniamy tytuł oraz słowa - skróty, które go zastępują. Cyfry w tekście głównym oznaczające miejsce przypisu stawia się bezpośrednio po przywołaniu czyjejś myśli; można je też postawić na końcu akapitu, jeśli jego treść stanowi syntezę informacji zaczerpniętych z danego źródła, ale przed znakiem przestankowym, tj. przed przed kropką i przed dwukropkiem, który poprzedza wypunktowanie/numerowanie.

Dobre podsumowania rozdziałów mogą być pomocne do napisania zakończenia.

6. Zakończenie to bardzo ważna część pracy – jej podsumowanie, które nie może być kopią wstępu. Należy przypomnieć, dlaczego praca została napisana (znaczenie tematu) ale przede wszystkim - ustosunkować się do stopnia udowodnienia/weryfikacji tezy/hipotezy. Na ile się to udało, na ile nie. Można posłużyć się następującymi (lub podobnym sformułowaniem: „Rozważania i analizy podjęte w pracy pozwalają twierdzić, że hipoteza zastała udowodniona, gdyż...”. Badania przeprowadzone w pracy pozwoliły potwierdzić przyjętą we wstępie (hipo)tezę, (że) ...”.

Zasadniczą częścią zakończenia są (ponumerowane) wnioski, będące uszczegółowieniem tezy, streszczające i podsumowujące treści pracy (można rozpocząć ich przytaczanie od zdania: „Na powyższą tezę składają się następujące wnioski szczegółowe”, „Analiza zagadnień doprowadziła do następujących wniosków: ...” „Powyższe rozważania upoważniają do następujących wniosków...”). Czytelnik po zapoznaniu się z zakończeniem powinien dowiedzieć się (bez czytana pracy), jakim zagadnieniem teoretycznym zajmował się autor (jaka jest jego istota, znaczenie, jakie czynniki na nie wpływają, jakie są skutki) oraz jakie analizy zostały podjęte i do jakich wniosków prowadziły. Wnioski powinny zawierać najważniejsze dane (także liczbowe) przytaczane w pracy, uzasadniające hipotezę. W zakończeniu nie może być danych, wniosków, konkluzji, których nie poczyniono wcześniej w pracy na podstawie badań/analiz.

7. Bibliografia (nagłówek wersalikami) powinna być pogrupowana wg typu źródła na: monografie (pozycje zwarte, książki), artykuły naukowe, strategie rozwoju i raporty z ich realizacji, akty prawne, słowniki i encyklopedie, artykuły prasowe (nierecenzowane), źródła internetowe, pozostałe (np. roczniki statystyczne, podręczniki, maszynopisy, regulaminy banku i itp.). Kolejność alfabetyczna, numeracja w całej bibliografii powinna być ciągła. Powinna zawierać ok. 20 pozycji książkowych wydanych w ciągu ostatnich 10 lat, artykuły na wybrany temat za ostatnie 5 lat (książki/artykuły napisane przez klasyków tematu – niezależnie od roku wydania), publikacje zamieszczane na stronach internetowych prowadzonych przez poważne instytucje (np. ministerstwa i rządowe agencje, GUS, samorządy i ich jednostki, uczelnie wyższe i instytuty badawcze), czasopisma ekonomiczne (Ekonomista, Ekonomia, Gospodarka Narodowa, Kontrola Państwowa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Studia Prawno-Ekonomiczne) czasopisma branżowe (Bank i Kredyt, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstw, Handel Wewnętrzny, Handel Zagraniczny, Marketing i Rynek, Organizacja i Kierowanie, Przegląd Statystyczny, Rachunkowość, Rynki Zagraniczne, Samorząd Terytorialny, Wspólnota, Gazeta Samorządu i Administracji), gazety (Życie Gospodarcze, Nowe Życie Gospodarcze, Nowy Przemysł, Rynek Pracy, Rzeczpospolita, Gazeta Bankowa, Polityka, Parkiet).

8. Spisy tabel i rysunków - pod wspólnym nagłówkiem robimy oddzielny spis dla tabel i oddzielny dla rysunków. Wszystkie wykresy i schematy należy nazywać rysunkami, co ułatwi wykonanie spisu przy użyciu edytora tekstu. 9. W aneksie gromadzi się informacje, dane, rachunki, wzory ankiety, mapy jst, coś do czego w treści się odwołujemy, ale nie umieszczamy, bo złamie to logikę wywodu.

Uwagi redakcyjne - Prace dyplomowe realizowane na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS

§ 1

Prace dyplomowa składa się w Dziekanacie Wydziału na co najmniej dwa tygodnie przed planowanym terminem egzaminu dyplomowego.

 

§ 2

1. Pracę dyplomową składa się w dwóch egzemplarzach, z których jeden przeznacza się do akt studenta, a drugi oddaje do dyspozycji promotorowi.

2. Promotor może w porozumieniu z recenzentem ustalić obowiązek przygotowania przez studenta trzeciego egzemplarza.

 

§ 3

1. W całej pracy powinna być stosowana jednolita forma gramatyczna (odautorska), preferowana przez promotora pracy, a wynikająca z przyjętych założeń metodologii badań.

 
2. Tekst każdego rozdziału powinien rozpoczynać się od nowej strony.

 

§ 4

1. Objętość pracy licencjackiej powinna mieścić się w przedziale 40-80 stron wydruku komputerowego formatu A4.

2. Objętość pracy magisterskiej powinna mieścić się w przedziale 70-120 stron wydruku komputerowego formatu A4.

§ 5

1. Praca powinna być pisana czcionką "Times New Roman" o wielkości 12 punktów. Dopuszcza się stosowanie czcionki o wielkości 14, 16 punktów w tytułach podrozdziałów oraz rozdziałów pracy.

2. Tekst w pracy dyplomowej powinien być wydrukowany obustronnie, z interlinią "1,5". Zastrzeżenie to nie dotyczy strony tytułowej, której rewers powinien być niezadrukowany.

3. Promotor ma prawo ustalić ze studentami inną formę redakcyjną egzemplarza pracy magisterskiej przekazywanego do jego dyspozycji (np. druk jednostronny,  sztywna oprawa introligatorska).

4. W egzemplarzu pracy dyplomowej  powinny być zachowane następujące marginesy:

a) górny i dolny 2,5 cm

b) lewy i prawy – lustrzane 2,5 cm (3,5 cm na oprawę).

                                                                      

§ 6

Praca dyplomowa powinna być oprawiona metodą termobindowania. Okładka powinna być mocna i estetyczna.

 

                                                                       §7

1. Student wpisuje na stronie tytułowej egzemplarza pracy dyplomowej przeznaczonego do akt formułę "Przedkładam promotorowi samodzielnie wykonaną pracę licencjacką (lub magisterską"), którą opatruje datą i własnym podpisem.

2. Na stronie tytułowej pracy dyplomowej w egzemplarzu przeznaczonym do akt osobowych studenta promotor wpisuje odręczną formułę "Pracę licencjacką (lub magisterską) przyjąłem/przyjęłam". Adnotację tę promotor opatruje datą i własnym podpisem.

3. Do egzemplarza przeznaczonego do akt należy dołączyć wersję elektroniczną pracy przygotowaną zgodnie z Zarządzeniem nr 10/2003 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 18 lutego 2003 roku wraz z oświadczeniem, którego tekst stanowi Załącznik do wymienionego zarządzenia.

                                                                       § 8

W przypadku gdy promotor pozbywa się egzemplarzy prac dyplomowych napisanych pod jego kierunkiem zobowiązany jest do zniszczenia strony tytułowej oraz innych stron, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie danych osobowych autora. Zobowiązany jest również do zatarcia wszelkich informacji dotyczących tak zwanych danych wrażliwych, które umożliwiłyby zidentyfikowanie osób badanych.

---
prace dyplomowe podlegają standardom przyjętym dla pisania prac naukowych w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych

Treść pracy dyplomowej

Treść pracy winno być przedstawiono w sposób zwięzły, klarowny i przejrzysty. Treścią pracy licencjackiej jest przedstawienie wybranego problemu, jego zwięzła analiza i wnioski (case study). Treść pracy powinno być zgodna z tytułem pracy.

Praca licencjacka powinna być kompletna, spoista logicznie i jasna, a układ konstrukcji pracy - kompleksowy. Styl pracy powinien być bezosobowy. Tekst powinien być przejrzysty i komunikatywny. Należy unikać kwiecistego języka i zbytniej zwięzłości. Niewskazany jest przerost formy językowej nad treścią.

Cytaty ze źródeł obcojęzycznych autor pracy podaje w tłumaczeniu na polski. W przypisie można podać tekst oryginalny. Praca nie może zawierać nadmiernej ilości cytatów.

Każda praca dyplomowa znacznie zyskuje na przejrzystości, jeśli zawiera elementy graficzne, takie jak: tabele, wykresy, zapisy blokowe, diagramy, itp. Takie podejście jest przede wszystkim korzystne dla autora opracowania. W słowach łatwo się pogubić, można się też wyrazie zawile lub niezrozumiale dla odbiorców. Natomiast zapisy graficzne są zawsze jednoznaczne i przekonywujące.

Treść pracy dyplomowej stanowi istotny element, który ma kluczowe znaczenie dla oceny jakości i wartości naukowej dokumentu. Praca dyplomowa jest kompleksowym dokumentem naukowym, który wymaga starannego opracowania i zorganizowania treści, aby w pełni odzwierciedlić wyniki przeprowadzonych badań oraz ich znaczenie w kontekście danej dziedziny nauki. Poniżej znajduje się szczegółowy przewodnik dotyczący struktury i treści pracy dyplomowej, który pomoże magistrantom w prawidłowym przygotowaniu dokumentu.

Rozpoczęcie pracy dyplomowej zazwyczaj obejmuje stronę tytułową, która powinna zawierać kluczowe informacje, takie jak tytuł pracy, imię i nazwisko autora, imię i nazwisko promotora, nazwę uczelni, nazwę wydziału, datę złożenia pracy oraz rodzaj pracy (np. magisterska, licencjacka). Strona tytułowa stanowi pierwszy kontakt czytelnika z pracą i powinna być zgodna z wytycznymi uczelni.

Kolejnym elementem jest spis treści, który prezentuje strukturę pracy oraz układ rozdziałów i podrozdziałów. Spis treści ułatwia orientację w pracy i pozwala czytelnikowi na szybkie odnalezienie interesujących go fragmentów. Powinien być aktualizowany w miarę dodawania lub modyfikowania rozdziałów i podrozdziałów.

Wstęp jest kluczową częścią pracy dyplomowej, która wprowadza czytelnika w tematykę badania. W tej części należy przedstawić cel i zakres pracy, uzasadnić wybór tematu oraz wyjaśnić, dlaczego badanie jest istotne. Należy również opisać, jakie pytania badawcze będą analizowane i jakie są hipotezy pracy. Wstęp powinien również zawierać krótki przegląd literatury, aby zarysować kontekst teoretyczny oraz wskazać, jak praca odnosi się do istniejących badań.

Rozdział przeglądu literatury jest kluczowy dla każdej pracy dyplomowej. W tym rozdziale należy dokładnie zaprezentować stan wiedzy na temat omawianego zagadnienia, omawiając istniejące badania, teorie oraz podejścia stosowane w danej dziedzinie. Przegląd literatury ma na celu ukazanie, jak dotychczasowe badania wpłynęły na temat pracy oraz jakie luki istnieją w aktualnym stanie wiedzy. Należy również wskazać, jak praca dyplomowa wpisuje się w dotychczasowe badania i jakie nowe wnioski wnosi do danej dziedziny.

Rozdział metodologii jest niezwykle ważny, gdyż przedstawia metody i techniki używane do przeprowadzenia badań. Należy dokładnie opisać zastosowane metody badawcze, narzędzia, techniki zbierania danych oraz sposób analizy danych. W tej części pracy powinny znaleźć się informacje na temat próby badawczej, jej charakterystyki oraz procedur badawczych. Opis metodologii powinien być wystarczająco szczegółowy, aby inny badacz mógł powtórzyć badanie i uzyskać podobne wyniki. Należy również omówić ewentualne ograniczenia metodologiczne, które mogą wpłynąć na wyniki badania.

Rozdział dotyczący wyników badania przedstawia wyniki uzyskane w trakcie przeprowadzonych badań. Wyniki powinny być przedstawione w sposób jasny i zrozumiały, z użyciem odpowiednich tabel, wykresów i diagramów, które pomagają w wizualizacji danych. Ważne jest, aby wyniki były prezentowane w sposób obiektywny, bez interpretacji czy oceny. Powinny być również szczegółowo opisane, aby czytelnik mógł łatwo zrozumieć, jakie dane zostały uzyskane i jakie są ich kluczowe cechy.

Rozdział dyskusji jest miejscem, gdzie wyniki badania są analizowane i interpretowane w kontekście istniejącej literatury i teorii. Należy porównać uzyskane wyniki z wcześniejszymi badaniami, wskazać, czy potwierdzają one hipotezy postawione we wstępie, oraz omówić, jakie mają one implikacje teoretyczne i praktyczne. Dyskusja powinna również zawierać ocenę ograniczeń badania oraz sugestie dotyczące przyszłych badań, które mogą rozszerzyć lub uzupełnić uzyskane wyniki.

Rozdział wniosków końcowych podsumowuje główne odkrycia pracy i przedstawia najważniejsze wnioski płynące z przeprowadzonych badań. W tej części należy wskazać, jakie są praktyczne i teoretyczne implikacje wyników, a także jakie rekomendacje można wyciągnąć na podstawie przeprowadzonych analiz. Wnioski powinny być spójne z celem pracy oraz odpowiadać na postawione pytania badawcze.

Na końcu pracy dyplomowej znajduje się bibliografia, która zawiera wszystkie źródła, z których korzystano podczas pisania pracy. Bibliografia powinna być zgodna z wytycznymi dotyczącymi formatowania i cytowania, które są określone przez uczelnię lub przyjęte w danej dziedzinie naukowej. Należy upewnić się, że wszystkie źródła są poprawnie cytowane i że bibliografia jest kompletna i zgodna z wymaganiami formalnymi.

Załączniki, jeśli są obecne w pracy, powinny być umieszczone na końcu dokumentu. Załączniki mogą obejmować dodatkowe materiały, takie jak pełne zestawy danych, dodatkowe analizy, kwestionariusze badawcze, czy inne dokumenty, które są istotne dla pracy, ale zbyt obszerne, aby umieścić je w głównym tekście.

Treść pracy dyplomowej powinna być starannie zaplanowana i zorganizowana, aby zapewnić jej wysoką jakość i zgodność z wymaganiami akademickimi. Każdy z rozdziałów pracy powinien być logicznie powiązany z pozostałymi, a treść powinna być precyzyjnie opracowana i odpowiednio udokumentowana. Kluczowe jest, aby praca była spójna, dobrze udokumentowana, a jej struktura i treść odpowiadały wymaganiom uczelni oraz standardom naukowym.

Przykłady opisów książek

Garson, R.; Butcher, J.; Mineka, S.: Psychologia zaburzeń. Vol. 2. Gdańsk, 2005. Pedagogika społeczna: dokonania, aktualności, perspektywy. Red. S. Kawula. Toruń, 2005. Pytka, L.: Pedagogika resocjalizacyjna. Warszawa, 2005. Wadeley, A.; Birch, A.; Malim, T.: Wprowadzenie do psychologii. Warszawa, 2002.

Ad.2. Artykuł w wydawnictwie zwartym (rozdział w książce) Autor/Autorzy artykułu Tytuł artykułu

In:/W:

Autor/Autorzy dokumentu głównego Tytuł dokumentu głównego

Oznaczenie wydania

Miejsce wydania i wydawca

Rok wydania

Lokalizacja w obrębie dok. macierzystego, rok, oznaczenie strony

Przykład opisu artykułu (rozdziału) w książce:

Urban, B.: Geneza i różnicowanie się zaburzeń w zachowaniu. W: Dewiacyjne aspekty współczesnego świata: przejawy, zapobieganie, terapia. Red. M. Prokosz. Toruń, 2004, s.15-29.

Ad.3: Wydawnictwo ciągłe opisywane w całości (np. czasopismo)

Tytuł

Odpowiedzialność

Oznaczenie zeszytu (rok, rocznik, numery)

Miejsce wydania i wydawca*

Rok

Seria*

ISSN * elementy oznaczone gwiazdką nie są obowiązkowe, lecz należy je stosować jednakowo w całej pracy.

Przykłady opisu czasopisma jako całości:

Problemy Opiekuńczo Wychowawcze. Instytut Rozwoju Służb Społecznych. Styczeń 2007 nr 1. ISSN 0552-2188.

Ad.4: Artykuł w wydawnictwie ciągłym (czasopismo) Autor/Autorzy artykułu Tytuł artykułu

Tytuł wydawnictwa ciągłego Odpowiedzialność autorska* Wydanie

Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego (rok, oznaczenie zeszytu, strony)

* elementy oznaczone gwiazdką nie są obowiązkowe, lecz należy je stosować jednakowo w całej pracy.

Przykłady opisu artykułu w czasopismach:

Gorman, M.: Przyszłość biblioteki akademickiej. Tł. z ang. J. Walkiewicz. Przegląd Biblioteczny, 1995, R.63, z.2, s.147-155.

Król-Fijeńska, M.: Tajemnice tajemnic. Charaktery, 2007, nr 1, s.10-15.

* w przypadku artykułów napisanych przez kilku autorów można podać wszystkich, lub pierwszego oraz skrót [et al.]

Biuletyny elektroniczne, strony www, serwisy online

Tytuł Nośnik

Miejsce wydania Wydawca Data wydania Data dostępu Warunki dostępu

Przykłady opisu biuletynu elektronicznego, strony WWW: Biuletyn elektroniczny

Federal Depository Library Program Files (/GO Depository) [online]. Washington, D.C.: Governement Printing Office [dostęp: 1995-02-15]. Dostępny w internecie: telnet://federal.bbs.gpo.gov.

Strona internetowa

Annual report for the year 2001-2002 [online]. Cambridge: The University of Cambridge Library, 2004 [dostęp: 06-05-2004]. Dostepny w Internecie: http://www.lib.camac.uk/About/annual_report_2001 -2.pdf

Cytaty

Cytaty będące fragmentami dokumentów, tekstów źródłowych bądź ważnymi dla pracy, potocznymi w dosłownym brzmieniu fragmentami opracowań naukowych, muszą być podawane drukiem prostym w cudzysłowie. Cytat musi mieć odpowiedni przypis.

Cytat oznacza dosłowne przytoczenie w tekście pisanym czyichś słów (łac. citare - przywołać, powołać się). Każdorazowo cytat powinno opatrywać się cudzysłowem w postaci dwóch par przecinków okrągłych lub trójkątnych, w które ujmuje się wyrazy cytowane. Nie każdy natomiast cudzysłów oznacza cytat. Stosuje się je bowiem również, gdy:

1. Zamierza się wyeksponować słowa używane zazwyczaj w innym kontekście i znaczeniu (np. „Lokomotywą" kampanii wyborczej partii X okazał się charyzmatyczny poseł Jan Kowalski).
2. Wymienia się tytuł czasopisma (nigdy zaś w przypadku tytułu publikacji zwartej, książkowej), np. "Przegląd Psychologiczny", "Studia Regionalne i Lokalne", "Respublica".
3. Zamierza się nadać danej nazwie zabarwienie ironiczne (zabieg stosowany raczej poza pracami naukowymi), np. Po przewodniczącym Janie Nowaku zawsze spodziewać się można „błyskotliwej" repliki.

W przypadku cytatów zaleca się rozwagę co do częstotliwości ich stosowania (chyba, że wymaga tego szczególny charakter pracy, poświęconej np. nauczaniu danego autorytetu na jakiś temat). Nie cytuje się przede wszystkim wiedzy podstawowej dla danej dyscypliny, rzeczy, które powinny być oczywiste zarówno dla piszącego, jak i czytającego pracę. Zbyt częste używanie cytatów, grozi powstaniem zjawiska zwanego potocznie cytatologią. Stanowi ona synonim myślenia odtwórczego, niesamodzielnego i nieudolnego „sklejania" ze sobą cudzych myśli.

Cytować powinno się w zasadzie dopiero wówczas, gdy przekazanie konkretnych myśli własnymi słowami wiąże się z ryzykiem zmiany ich sensu lub też gdy chce się podkreślić użycie przez cytowanego autora takich, a nie innych słów. Zwyczajem niezasługującym na pochwałę jest cytowanie samego siebie, tzn. zamieszczanie w danej pracy cytatów z innego opracowania swojego autorstwa. Naturalnie każdemu cytatowi powinien towarzyszyć przypis, wskazujący na źródło jego pochodzenia.

W przypadku długich, kilkuzdaniowych cytatów, należy każdorazowo poprzedzać je dwukropkiem. Taki wymóg nie obowiązuje, gdy cytowane są jedynie pewne frazy, sformułowania.

Cytat spełnia bardzo istotną funkcję, jeśli chodzi o zachowywanie cudzych praw autorskich. Stanowi zabezpieczenie przed oskarżeniem o plagiat. Przytoczenie jakiegoś tekstu bez cudzysłowu i odnośnika (przypisu) do jego źródła stanowi naruszenie prawa.

Streszczenie

Streszczenie należy napisać w języku polskim i angielskim przy użyciu czcionki Times New Roman bez pogrubień i kursywy o rozmiarze 10 pkt. Nie powinno być ono dłuższe niż 10 wierszy, tj. w każdym języku ½ strony.

UWAGA: W WSGE streszczenie w języku polskim i angielskim piszemy tylko w pracach magisterskich!

W przypadku prac magisterskich zasadniczo nie stawia się wymogu na-pisania streszczenia. Jeśli jednak się na nie zdecydujemy (co warto zrobić, gdyż podnosi ono wartość pracy dyplomowej), należy przygotować je pamiętając o kilku zasadach. Oto one:

„Streszczenie" nie może być zbyt długie - maksymalna objętość to 1-2 strony maszynopisu (2000-4000 znaków). Optymalnym rozwiązaniem jest zamieszczenie go na jednej stronie przy użyciu mniejszego rozmiaru czcionki (np. 10-11).

Obok streszczenia w języku polskim można zamieścić streszczenie w języku lub nawet dwóch językach obcych. Najczęściej sporządza się je w tzw. językach konferencyjnych: angielskim, francuskim, rosyjskim i niemieckim.

„Streszczenie" powinno zawierać krótkie omówienie najważniejszych tez będących przedmiotem pracy magisterskiej oraz zastosowanych w niej metod badawczych. W zasadzie wystarczy w tym przypadku odpowiednio przeredagować tekst ze „Wstępu" i „Zakończenia". W „Streszczeniu" autor informuje, jakie cele sobie postawił i na jakie pytania badawcze zamierzał znaleźć odpowiedź, jaką metodą się posłużył i jakie przyniosło to rezultaty.

„Streszczenie" należy zamieścić na samym końcu pracy, przed ewentualnym „Aneksem".

Streszczenie, często określane również jako abstrakt, jest jednym z kluczowych elementów pracy dyplomowej, które odgrywa ważną rolę w przekazywaniu istoty badań oraz ich wyników. Streszczenie powinno być zwięzłym, ale kompleksowym podsumowaniem pracy, które umożliwia czytelnikowi szybkie zapoznanie się z jej głównymi aspektami bez konieczności przeszukiwania całego dokumentu. W poniższym poradniku szczegółowo opiszę, jak prawidłowo przygotować streszczenie pracy dyplomowej, aby spełniało wysokie standardy akademickie i efektywnie komunikowało istotę przeprowadzonych badań.

Streszczenie powinno zaczynać się od jasnego przedstawienia celu pracy. Należy krótko opisać, co było głównym celem badań oraz dlaczego temat pracy jest istotny. Powinno być jasno określone, jakie pytania badawcze były postawione oraz jakie problemy miały być rozwiązane. Przedstawienie celu pracy w streszczeniu daje czytelnikowi kontekst i pozwala zrozumieć, na jakie kwestie badawcze autor pracy zamierzał odpowiedzieć.

Kolejnym ważnym elementem streszczenia jest krótki opis metodologii badawczej. Należy przedstawić, jakie metody i techniki zostały użyte do przeprowadzenia badań oraz w jaki sposób dane były zbierane i analizowane. Opis metodologii powinien być na tyle zwięzły, aby nie przeciążać streszczenia zbędnymi szczegółami, ale wystarczający, aby czytelnik miał ogólne pojęcie o zastosowanych podejściach badawczych.

Wyniki badań stanowią kluczową część streszczenia. W tej sekcji należy przedstawić najważniejsze wyniki uzyskane w trakcie badań. Powinny one być opisane w sposób jasny i zrozumiały, bez wchodzenia w nadmierne szczegóły czy też prezentowania wszystkich danych liczbowych. Celem jest przedstawienie głównych odkryć, które mają największe znaczenie w kontekście postawionych pytań badawczych.

Wnioski końcowe i implikacje wyników są również istotnym składnikiem streszczenia. Należy krótko podsumować, jakie znaczenie mają uzyskane wyniki dla danej dziedziny wiedzy oraz jakie mają praktyczne i teoretyczne implikacje. Powinno być jasne, jakie wnioski płyną z badań oraz jakie są ich potencjalne zastosowania lub wpływ na przyszłe badania w danej dziedzinie.

Streszczenie powinno być napisane w sposób zrozumiały i przystępny. Należy unikać stosowania specjalistycznego żargonu i technicznych terminów, które mogą być trudne do zrozumienia dla osób nieznających tematu pracy. Język powinien być jasny i precyzyjny, a struktura streszczenia – logiczna i spójna. Celem jest umożliwienie szerokiemu kręgowi czytelników szybkiego zrozumienia istoty pracy.

Ważne jest, aby streszczenie było krótkie i zwięzłe. Zazwyczaj streszczenie nie powinno przekraczać jednej strony, chociaż długość ta może różnić się w zależności od wymagań uczelni lub wydziału. Powinno być napisane w sposób, który pozwala na szybkie przyswojenie kluczowych informacji o pracy bez konieczności zagłębiania się w szczegóły.

Należy również pamiętać, że streszczenie powinno być samodzielnym dokumentem, który może być zrozumiany niezależnie od reszty pracy. Powinno zawierać wszystkie kluczowe informacje, takie jak cel badań, metodologia, wyniki i wnioski, aby umożliwić czytelnikowi pełne zrozumienie tematu pracy bez konieczności zapoznawania się z całą pracą dyplomową.

Pisząc streszczenie, warto również zwrócić uwagę na to, aby było ono zgodne z wytycznymi dotyczącymi formatowania i długości, które mogą być określone przez uczelnię lub wydział. Każda uczelnia może mieć swoje specyficzne wymagania dotyczące struktury i zawartości streszczenia, dlatego warto zapoznać się z tymi wytycznymi przed przystąpieniem do pisania.

Streszczenie pracy dyplomowej jest kluczowym elementem dokumentu, który ma na celu szybkie i efektywne przekazanie istoty przeprowadzonych badań oraz ich wyników. Powinno zawierać zwięzłe podsumowanie celu pracy, metodologii, wyników oraz wniosków, być napisane w sposób zrozumiały i przystępny, oraz spełniać wymagania dotyczące długości i formatowania określone przez uczelnię. Starannie przygotowane streszczenie ułatwia czytelnikowi szybkie zapoznanie się z treścią pracy i oceny jej wartości naukowej.